maandag 17 mei 2010 | 80x bekeken | 0x gedeeld | Leestijd: 3 minuten

Verdeeldheid over privacy slachtoffers

Het interview van De Telegraaf met Ruben, het jongetje dat als enige de vliegramp in Libië overleefde, heeft tot een storm van kritiek geleid omdat de grenzen van privacy zouden zijn overschreden. Maar ook andere media liggen onder vuur doordat ze beelden of foto´s van Ruben hebben getoond of omdat ze namen van Nederlandse slachtoffers publiceerden, inclusief woonplaats. Journalisten, mediadeskundigen en ethici reageren verdeeld op de kwestie.Anne van der Meiden, theoloog en oud–hoogleraar communicatiewetenschappen: “De morele grenzen van media zijn aan het verschuiven en als ethicus zeg ik dat dit een natuurlijk en niet te stoppen proces is. Journalisten moeten zich bij zo’n verschrikkelijke ramp wel afvragen of het niet beter is op eerbiedige afstand te blijven. Het burgerlijk fatsoen gebiedt ze ernstige terughoudendheid te betrachten.”

Prof. dr. Henri Beunders, hoogleraar geschiedenis van maatschappij, media en cultuur aan de Erasmus Universiteit Rotterdam heeft moeite met de ‘heiligverklaring’ van slachtoffers. “De kritiek op De Telegraaf vind ik nogal hypocriet. Kennelijk richt het publiek de pijlen op de media. Barbertje moet hangen. Terwijl alle media beelden van het kind hebben getoond. Mensen die kritiek op De Telegraaf hebben, zijn eigenlijk boos op zichzelf. Omdat ze zich zo verlustigen aan zo veel leed in de media en zich daarvoor schamen.” Hij vindt het “helemaal terecht” als de regering de pers oproept om nabestaanden met rust te laten. “Laat die mensen zelf hun verdriet verwerken.” Anderzijds vindt de hoogleraar dat Slachtofferhulp heden ten dage tot een ‘heilige instantie’ is uitgegroeid, iets dat journalisten niet zouden moeten accepteren. “Alsof journalisten brute boemannen zijn die andermans rust alleen maar kunnen verstoren. Dat is niet zo. Media in Nederland zijn, zeker in vergelijking met de pers in het buitenland, fatsoenlijk. Kranten zullen bijvoorbeeld niet zomaar foto’s van afgerukte ledematen publiceren.”

Media-ethicus Huub Evers vindt dat het jongetje een icoon van de ramp is geworden en dat daarom kranten zijn foto’s, met enige terughoudendheid, mogen afdrukken, maar een interview gaat echt te ver. ‘Je moet kinderen – zeker in die toestand – met rust laten.’ Familie mag wel benaderd worden, vindt Evers. Maar de familie van Ruben heeft nu juist expliciet aangegeven geen contact te willen met de media. En, niet onbelangrijk, dat was voordat de krant het interview met Ruben publiceerde. ‘De Telegraaf heeft duidelijk een grens overschreden’, concludeert Huub Evers.

Peter Hofstede, mediasocioloog: „Het lijkt mij nogal knap zo’n jongetje aan de lijn te krijgen. Het kan de krant dan ook allerminst verboden worden. Maar moraliserende woorden hierover klinken mij nogal hol in de oren. De beelden van het jongetje liggen voor het oprapen, journalisten hoeven er nauwelijks voor te bukken. Ik neem de media dan ook niets kwalijk. Leed is natuurlijk een privékwestie, maar via media kunnen we ook verdriet delen. Sommige nabestaanden kiezen er bewust voor om hun gevoelens van rouw via de media met het publiek te delen. De media dienen dan ook niet bestraffend te worden toegesproken”.

Het Openbaar Ministerie (OM) zou onderzoek moeten doen of de media in de berichtgeving rond de vliegramp in Tripoli strafbaar hebben gehandeld. Dat wilde althans het Haagse gemeenteraadslid David Rietveld (GroenLinks). Rietveld had vrijdag een petitie online geplaatst, waarin hij stelt dat verschillende media de privacy van slachtoffers en nabestaanden met voeten hebben getreden. Inmiddels is de petitie ingetrokken, omdat de petitie en de initaiefnemer zelf onderwerp zijn geworden in de discussie.

De hoofdredactie van De Telegraaf heeft inmiddels spijt betuigd over het afdrukken van het telefonische interview met de 9-jarige Ruben.

En NOS-hoofdredacteur Hans Laroes roept op zijn weblog de Raad voor de Journalistiek op een richtlijn te geven hoe om te gaan met de privacy van slachtoffers van rampen.

Laat een reactie achter

Reacties die geplaatst worden zonder in te loggen, worden eerst goedgekeurd door de redactie.