MediaDiamant – Wegwijs in mediaopvoeding

MediaDiamantUit onderzoek van PanelWizard in opdracht van Mediawijzer.net blijkt dat 44% van de ouders zich weleens zorgen maakt over het mediagebruik van hun opgroeiende kinderen, bijvoorbeeld over de tijd die zij eraan besteden en de content die zij krijgen voorgeschoteld. In het onderzoek geven bijna vier op de tien ouders aan hulp te kunnen gebruiken bij de mediaopvoeding.

Binnen het netwerk van Mediawijzer.net is daarom in een co-design traject met experts, professionals en ouders de MediaDiamant ontwikkeld.

De MediaDiamant is een handige wegwijzer met tips voor ouders en professionals om kinderen van 0 tot en met 18 jaar mediawijs op te laten groeien. Daarbij wordt gefocust op de kansen die media bieden.

Het model belicht vijf verschillende kanten van mediaopvoeding; het hebben van plezier, het maken van goede afspraken over veiligheid, het kiezen van goede inhoud, samen met media bezig zijn en het vinden van een goede balans.


De plek waar ouders meer informatie kunnen vinden is mediawijsheid.nl/mediadiamant. Bij elke kant worden praktische tips en informatie per leeftijdsgroep gegeven. Vervolgens kunnen ouders deze vijf kanten naar eigen inzicht toepassen, afhankelijk van hun opvoedstijl en gezinssituatie.

Ook opvoedprofessionals kunnen de MediaDiamant gebruiken om kinderen en ouders te begeleiden en te ondersteunen. Op deze pagina staat voor hen meer (achtergrond)informatie over het model, inclusief theoretisch kader en downloads.


Waarom de MediaDiamant?

De MediaDiamant is bedoeld om het gesprek tussen ouder (of opvoedprofessional) en kind over de verschillende kanten van mediaopvoeding op gang te brengen. De tips kunnen naar eigen inzicht worden toegepast, afhankelijk van opvoedstijl en gezinssituatie.

Wil je de MediaDiamant als geheugensteuntje op je werkplek leggen? Of meenemen om aan ouders te laten zien? Klik hier of op het plaatje hieronder om de MediaDiamant te printen en vouwen.

De MediaDiamant is gebaseerd op kennis van experts en wetenschappers. Meer uitleg daarover lees je hieronder. In het Theoretisch Kader vind je meer achtergrondinformatie, alle gebruikte onderzoeken en een verantwoording over de inhoudelijke totstandkoming van de MediaDiamant.

Vind meer downloads onder ‘Meer informatie’ onderaan deze pagina

Uitleg over de vijf kanten van de MediaDiamant

De MediaDiamant bestaat uit 5 kanten, die staan voor de 5 pijlers van mediaopvoeding:

  • Plezier – geniet van de mogelijkheden
  • Veilig – voorkom risico’s
  • Samen – begeleid je kind
  • Inhoud – weet welke media geschikt zijn
  • Balans – momenten met en zonder

1. Plezier – geniet van de mogelijkheden

De focus in mediaopvoeding verschuift. Van controleren en begrenzen zien we een verschuiving richting de positieve kanten: het genieten, ontspannen, leren, contact onderhouden en zelf maken van media. Bijna alle ouders laten hun kind digitale media gebruiken vanwege het plezier (95%) en vanwege het leerzame aspect (72%). (GGD Kennemerland, 2016)

Naast het consumeren van media, gebruiken kinderen en jongeren media ook creatief; ze uiten zich via apps, websites, vlogs, blogs en filmpjes. En dankzij de vele instructievideo’s op internet leren ze voor school, maar ook over hoe ze hobby’s, interesses en andere talenten verder kunnen ontwikkelen.

2. Veilig – voorkom risico’s

Om optimaal te kunnen genieten van de voordelen van media, is het belangrijk de risico’s zoveel mogelijk te herkennen en te voorkomen. Voor tieners zijn ouders (77,2%) of leerkrachten (47%) de belangrijkste informatiebron als het gaat om online risico’s. Het dus belangrijk dat ouders meekijken en weten wat hun kind online doet, ouders er met hun kind over praten en uitleg geven, duidelijke afspraken maken en ingrijpen wanneer het mis dreigt te gaan.

Ook bij jongere kinderen is het belangrijk om regelmatig samen te praten over hetgeen ze online zien en of ze vervelende dingen ervaren. Wanneer kinderen en jongeren zich door hun ouders gesteund en begrepen voelen in de manier waarop ze met media omgaan, werkt dit risicoverlagend. (Kliksafe, 2017)

3. Samen – begeleid je kind

Wanneer ouders en kind samen gebruik maken van diverse media zorgt dit voor zowel meer plezier als veiligheid. Bij jonge kinderen kijken ouders vaak als vanzelfsprekend mee bij het mediagebruik. Vanaf de basisschool gaan kinderen media vaker alleen gebruiken of met leeftijdsgenootjes. De begeleiding van ouders en het samen doen blijft echter belangrijk (NJi, 2015). Tot in de puberteit is de invloed van ouders op het mediagebruik van hun kind nog nadrukkelijk aanwezig (Geelen & Prins, 2016).

Als ouders uitleg geven over op welke manier er (in het gezin) met media wordt omgegaan, zullen kinderen het normaal vinden om te vertellen wat ze meemaken in de online wereld. Ook het voorbeeldgedrag van ouders is belangrijk, iets waar ouders zich zeker bewust van zijn. Zo probeert 76% van de ouders het eigen smartphonegebruik te minimaliseren (Radesky et al. 2015).

4. Inhoud – weet welke media geschikt zijn

Het is belangrijk dat kinderen media gebruiken die passen bij hun leeftijd en ontwikkelingsfase. Wanneer kinderen media krijgen voorgeschoteld waar ze eigenlijk nog te jong voor zijn, kan dit hun geheugen overbelasten waardoor het leren wordt belemmerd, kunnen ze verkeerde verbanden leggen tussen informatie, en een verdraaid beeld krijgen van de werkelijkheid. Media die goed aansluiten bij de belevingswereld van je kind, hebben juist een positief effect op de ontwikkeling (Toolbox Mediaopvoeding NJi).

5. Balans – momenten met en zonder

De hoeveelheid mediagebruik van kinderen per dag neemt alsmaar toe (Mediawijzer.net, 2017); Stichting Opvoeden, 2014). Hoewel dit veel ouders zorgen baart, laat een recent onderzoek onder jongeren zien dat een gemiddeld mediagebruik geen negatief effect heeft op hun welzijn (Schlindwein, 2017). Voor de meeste jongeren pakt het bezig zijn met (sociale) media juist positief uit en bovendien zijn ze hierin zelfregulerend: uiteindelijk hebben ook jongeren het liefst face-to-face-contact (Spat, 2016).

Hoewel er veel vraag naar is, zijn officiële richtlijnen voor schermtijd niet te geven. Om die juiste balans te vinden, moeten ouders een eigen visie ontwikkelen passend bij het ritme van het gezinsleven (Peter Nikken, Parool, 2015). Het belangrijkste advies hierover aan ouders is dat media vooral níet de enige activiteit voor een kind mogen zijn. Ook tekenen, bouwen, lezen, bordspelletjes en lichamelijke activiteiten zoals klimmen, rennen en fietsen zijn belangrijk voor hun ontwikkeling.

De MediaDiamant per leeftijdsgroep

De MediaDiamant biedt specifieke tips voor gebruik bij verschillen leeftijdsgroepen. Bekijk de tips bij de Mediadiamant – Wegwijs in mediaopvoeding voor:

» baby’s, peuters en kleuters van 0 t/m 5 jaar;
» basisschoolkinderen van 6 t/m 8 jaar;
» basisschoolkinderen van 9 t/m 12 jaar;
» kinderen van 13 t/m 18 jaar

 

Mediawijzer.net Challenge 2017

Met de Mediawijzer.net Challenge 2017 is het netwerk uitgedaagd om effectieve en duurzame toepassingen te bedenken voor de MediaDiamant. Deel van de Challenge was de Design like a Startup dag, waar de teams de jury moesten overtuigen met een eerste pitch. Vier teams gingen door naar de volgende ronde. De Stuurgroep van Mediawijzer.net honoreerde twee projecten. Zij sleepten een mooie stimuleringsbijdrage in de wacht. Bekijk hier de gehonoreerde projecten.

Webinar voor professionals

Om professionals inzicht te geven in het gebruik van de MediaDiamant in de praktijk organiseerde Mediawijzer.net op 4 april 2017 een live, interactief webinar. Sipke Jan Bousema (producer en presentator) sprak met Krista Okma (opvoeddeskundige), Evelyn Verburgh (mediacoach) en Linda van Aken (moeder en blogger) over het model, met de focus op het gebruik bij kinderen van 0 t/m 5 jaar. Bekijk hier de samenvatting of de hele uitzending terug.

Aanvragen van 50 MediaDiamanten!

Ben je netwerkpartner van Mediawijzer.net? Vraag dan gratis een pakket met 50 MediaDiamanten aan! Het is voor netwerkpartners mogelijk om één pakket aan te vragen zolang de voorraad strekt. Het pakket bestaat uit 50 knipvellen van de MediaDiamant en een begeleidende brief. De pakketten worden kosteloos verstuurd. Hier kun je het pakket aanvragen.

Meer informatie