donderdag 31 oktober 2013 | 307.568x bekeken | 32x gedeeld | Leestijd: 6 minuten

5 trends in mediawijsheid

MediaCoaches, opvoedprofessionals en andere professionals op het gebied van mediawijsheid moeten trends zien aankomen en zich er niet door laten verrassen. Zij moeten weten wat trends betekenen en welke impact ze hebben op de samenleving. Dat zegt Bamber Delver, jeugd trendwatcher en directeur van de Nationale Academie voor Media en Maatschappij.

“Privacy wordt het grootste goed van het komende decennium. En de tweedeling in de maatschappij zal steeds groter worden; er komen duidelijke voor- en tegenstanders van de digitalisering, maar er komt ook een steeds grotere groep mensen die simpelweg de financiële armslag niet heeft om zich dure apparatuur te veroorloven,” voorspelt hij.

Wat zijn de belangrijkste trends op het gebied van mediawijsheid op dit moment? In dit artikel de 5 belangrijkste trends op een rij, wat betekenen ze voor mediaopvoeding en hoe ga je hier als professional mee om:

1. Wifi-peuters en andere nieuwe doelgroepen
Voortschrijdende techniek en de enorme vlucht die touchscreen heeft genomen, zorgt voor een daling van de leeftijd waarop we apparaten gebruiken. Er is een generatie wifi-peuters opgestaan die al op zeer jonge leeftijd mobiele apparaten leert te gebruiken in hun dagelijkse leven.

Wifi-peuters

Wifi-peuters

Zoals futurist Marcel Bullinga al eerder opmerkte, zijn het vooral de zwakkere doelgroepen die profiteren van de digitale ontwikkelingen. Kleuters, ouderen en mensen met een lichamelijke of geestelijke beperking worden door het sterk visuele en intuïtieve gebruik van digitale media minder afhankelijk.

Voor MediaCoaches en andere professionals op het gebied van mediawijsheid betekent dat een interessante verschuiving binnen hun doelgroep. Waar veel media-educatie zich nu nog richt op kinderen in de basisschoolleeftijd, zullen bovengenoemde groepen in de toekomst om meer aandacht en scholing vragen. In het onderwijs zal het aanbod van digitaal lesmateriaal en de aandacht voor mediawijsheid verschuiven naar de lagere groepen. Zo organiseert Mediawijzer.net ook in april 2014 weer de Media Ukkie Dagen over mediaopvoeding voor peuters en kleuters.

2. Mobiel leven
We verwachten overal bereikbaar te zijn en overal te kunnen werken. Door de informatie- en communicatietechnologie zijn nieuwe mogelijkheden ontstaan waarin we steeds meer zelf kunnen bepalen en kiezen. De communicatie wordt directer, interactiever, eenvoudiger en onafhankelijk van tijd en plaats. We gaan op pad, vertrouwen er blind op dat ons navigatiesysteem ons op het juiste adres aflevert, loggen in en willen direct toegang hebben tot onze documenten, apps en favorieten. Apparaten worden geïntegreerd en bieden onbeperkt toegang tot het mobiele internet met al zijn mogelijkheden.

Altijd en overal online

Altijd en overal online

Dat doen niet alleen wij, volwassenen, maar onze kinderen ook. Zij willen op elk gewenst moment en op elke gewenste locatie online kunnen. Dankzij mobiele apparatuur gebeurt dat vaak buiten het blikveld van de opvoeders. Hiermee wordt het belang van mediawijsheid en media-educatie op jonge leeftijd alleen maar nog belangrijker.

3. Access-soires
Om altijd en overal online te kunnen zijn, komt er steeds meer wearable technology. We dragen de virtuele wereld op ons lichaam. Deze trend wordt ook wel The Internet of Things genoemd, het aansluiten van fysieke objecten op het web. Google Glass is een voorloper op dat gebied, in de nabije toekomst krijgt apparatuur steeds vaker de vorm van een mooi accessoire. We gaan kiezen voor hoogwaardig design, apparatuur in de vorm van sieraden, draagbaar en vooral mooi.

Zo kwam onlangs de Samsung GEAR op de markt, een horloge dat communiceert met de bijbehorende Samsung-telefoon en op die manier extra functionaliteiten biedt en het gebruikersgemak wil vergroten. Ook zien we al wifi-kleding, of andere digitale toepassingen waarbij textiel wordt gebruik. De 1e twitterende BH werd zelfs onlangs in gebruik genomen. En voor kinderen die nog te jong zijn voor een mobiele telefoon, is de Hallofo op de markt.

Wat betekent dit voor professionals op het gebied van mediawijsheid? Het antwoord ligt in het maken van beleid en protocollen. Brillen, oorbellen, horloges en kekke tasjes laten zich immers niet verbieden.

4. Selectief met sociale media
Het lijkt een contradictie met de vorige trend, maar we worden steeds selectiever in het connected zijn. Het is simpelweg onmogelijk om alles te volgen maar we vinden het (nog) moeilijk om het uit te zetten. Daarom krijgen we tools om te kunnen selecteren, te filteren. Denk bijvoorbeeld aan de functie ‘Niet Storen’ van iOS7. Daarmee is het mogelijk om alle meldingen die je ontvangt (tijdelijk) stil te houden.

Waar ouders en professionals al enige jaren klagen over de overload aan informatie en de gevolgen daarvan voor de sociale vaardigheden van hun pubers, zien we nu dat jongeren zelf ook deze conclusie trekken. Ze vinden het eigenlijk helemaal niet leuk wanneer hun vriend(inn)en op een feestje alleen maar met dat schermpje bezig zijn. Ze klagen over het onrustige gevoel te móeten reageren en de angst dat vriend(inn)en boos worden wanneer die reactie niet snel genoeg komt.

Perfect aansluitend bij deze trend zijn boeken als Socialbesitas, Focus en Een jaar offline. Rust wordt een schaars goed en we kiezen er steeds vaker voor om even bewust offline te zijn. Voor mediaprofessionals een schot voor open doel.

We worden selectief in het gebruik van sociale media

We worden selectief in het gebruik van sociale media

5. Star Trek is nu

De toekomst is nu. Ook hier zullen vooral de zwakkere doelgroepen profiteren. Met 3D-printers kunnen we in ontwikkelingslanden ledematen printen, er komen zorgrobots en blindengeleidestokken die verrijkt zijn met navigatie- en sensortechnologie.

De toekomst is nu

De toekomst is nu

Delver: “Professionals hebben een achterstand op ouders. Ouders nemen immers steeds vaker zelf initiatief en gebruiken daarbij educatieve apps, bijvoorbeeld om hun kind al vroeg Engels of een programmeertaal te leren. Wij – als onderwijsinstelling of MediaCoach – zijn dus niet meer sturend in de fasering van media. En daar moeten we ons aanbod op aanpassen, bv door stiltehoeken te creëren of andere invalshoeken te verzinnen.”

5 tips voor MediaCoaches en andere professionals
Bovengenoemde trends vervagen de grenzen tussen leuk, leerzaam, zinvol en/of gevaarlijk. Hier ligt dan ook een belangrijke uitdaging voor de professional; het bepalen van deze grens en elkaar stimuleren om hier bewust mee om te gaan. Niet alleen ledematen worden 3D-geprint, ook pistolen en kogels. Een camera in je horloge is leuk, maar hoe zit het met de privacy van anderen?

Daarom heeft Delver deze 5 tips voor alle MediaCoaches, mediamakers en opvoedprofessionals:

1. Kijk naar de toepasbaarheid van een trend. Je doelgroep neemt bovenstaande trends letterlijk mee naar binnen, dus welke plek geef je het in je school of instelling?

2. Maak tools productief voor leerlingen. Niet alles uitleggen maar ermee aan de slag gaan.

3. Realiseer je dat trends veelal oude problemen in nieuwe jasjes zijn. Hoe ga je hiermee om in de klas? Betrek je doelgroep, leg ze dilemma’s voor (aan de hand van filmpjes, onderzoeksmateriaal of best practices) en laat ze zelf een oplossing bedenken.

4. Jongeren komen heus zelf met een oplossing wanneer ze zelf een probleem ervaren, zoals bij socialbesitas. Voor professionals is dat een schot voor open doel.

5. Niks mis met een beetje ontnuchtering. De opvoedomgeving is een speeltuin; kinderen mogen oefenen, experimenteren en zich een buil vallen. Delver: “Mensen die iets doms doen, hoeven niet meteen als slachtoffer te worden bestempeld. En heus niet iedereen is een potentieel slachtoffer voor grooming. Mediawijsheid vaart wel bij gezond verstand.”

Reageer: welke trends zien jullie nog meer?
Hoe denken jullie over bovenstaande trends? En welke trends en/of ontwikkelingen zien jullie nog meer zien op gebied van mediawijsheid?

Laat een reactie achter

Reacties die geplaatst worden zonder in te loggen, worden eerst goedgekeurd door de redactie.