maandag 2 juli 2012 | 193x bekeken | 0x gedeeld | Leestijd: 3 minuten

Mediagebruik allerjongsten: begeleider speelt sleutelrol

‘Voorbeeldgedrag is heel belangrijk. Geef ouders mee dat ze het goede voorbeeld moeten geven.’ Daarover waren alle deelnemers van de expertsessie ‘Mediagebruik door de allerjongsten’ het eens. Mediawijzer.net en Kennisnet organiseerden deze expertsessie op 16 mei 2012 in het kader van ‘De maand van de Mediaopvoeding’. Doel was beter zicht te krijgen op welke kennis er momenteel is op het gebied van mediagebruik door jonge kinderen en welke conclusies hieruit getrokken kunnen worden.

Media zijn alomtegenwoordig
‘Iene Miene Media’, het onderzoek dat Mijn Kind Online in opdracht van Mediawijzer.net uitvoerde, laat duidelijk zien dat media alomtegenwoordig zijn in het leven van jonge kinderen. Er is een enorm aanbod aan apparaten en inhoud en het bezit en gebruik daarvan neemt hand over hand toe. Niet alleen tot genoegen van de kinderen. Ook ouders zien de vele mogelijkheden die dit biedt ter lering en vermaak van hun kroost. Dat enthousiasme deelt niet iedereen. In de berichtgeving over mediagebruik door kinderen gaat relatief veel aandacht uit naar de (vermeende) negatieve effecten en op Twitter en in blogs worden verhitte discussies gevoerd over onderwerpen op dit gebied.

Wetenschappelijk fundament
In een poging feiten en meningen zoveel mogelijk te scheiden zette Peter Nikken, professor op het gebied van Jeugd, Media en Opvoeding en verboden aan het Nederlands Jeugd Instituut, in zijn presentatie bij de expertsessie uiteen welke wetenschappelijke onderzoeksresultaten er op dit moment zijn op het gebied van mediagebruik door jonge kinderen. Hoewel duidelijk blijkt dat er behoefte is aan verder onderzoek kan een aantal conclusies wel worden getrokken:

  • Opvoeders moeten zodanig ondersteunend worden dat zij een goed ‘mediadieet’ voor hun kinderen kunnen samenstellen en daarin bewuste keuzes kunnen maken
  •  Het is van belang opvoeders te stimuleren om samen media te gebruiken, ze bewust te maken van de voorbeeldfunctie die zij vervullen en van de positieve effecten die mediagebruik kan hebben
  • De mediaopvoeding van kinderenzou  erbij gebaat zijn als school, kinderopvang en ouders een gezamenlijke ‘leerattitude’ en een integraal standpunt inzake mediagebruik formuleren

Media in de kinderopvang
De kinderopvang lijkt nog niet aanbovenstaande punten toe. Er is veel weerstand tegen het inzetten van media als onderdeel van het activiteitenprogramma. In pedagogische beleidsplannen is het onderwerp dan ook niet terug te vinden en ook veel ouders staan hier sceptisch tegenover. Toch bieden media ook voor de kinderopvang tal van mogelijkheden voor ‘ervarend leren’. Ook kan doordacht mediagebruik bijdragen het aan het verwezenlijken van pedagogische doelstellingen. Denise Bontje van Sardes zette daarom praktische richtlijnen uiteen voor hoe media binnen de kinderopvang op een zinvolle manier ingezet kunnen worden. Daarmee is niet gezegd dat mediagebruik in de kinderopvang verplicht zou moeten zijn, maar wel dat er in het pedagogisch beleidsplan een bewuste en onderbouwde keuze gemaakt moet worden.

Nader onderzoek
Lastig daarbij is wel dat mediagebruik door jonge kinderen als onderzoeksgebied relatief nieuw is. Er is weinig bekend over de invloed van mediagebruik op de hersenen, laat staan over lange-termijn effecten. Het is op dit moment dus ook moeilijk om gefundeerde richtlijnen te formuleren voor verstandig mediagebruik. Daarbij komt dat begrippen als ‘jonge kinderen’ en ‘(nieuwe) media’ eigenlijk veel te breed zijn om heldere uitspraken te doen. Het is een wereld van verschil of een kind tv kijkt of een digitaal prentenboek leest, en of dat kind twee of vijf jaar oud is. Er moet dus altijd duidelijk gedefinieerd worden over welke groep kinderen het gaat en over welk type medium.

Begeleider vervult sleutelrol
Wel duidelijk is dat begeleiders een sleutelrol vervullen als het gaat om mediagebruik door jonge kinderen. Jonge kinderen zijn cognitief nog onvoldoende ontwikkeld om een gerichte mediatraining effectief te kunnen laten zijn. Dat neemt niet weg dat mediagebruik voor hen leuk en leerzaam kan zijn. Belangrijk is dat dit onder begeleiding gebeurt en bij voorkeur zelfs gezamenlijk. Daarbij moet de begeleider zorg dragen voor een passend media-aanbod en verstandige omgang daarmee. En hij heeft een belangrijke voorbeeldfunctie; als ouders vergroeid lijken met hun mobiele telefoon zullen ook hun kinderen dit als normaal gedrag zien. Dat betekent dat de mediawijsheid van begeleiders van cruciaal belang is. En dat is een hele opgave; het vraagt om kennis over zowel het gebruik als de inhoud van alle geboden media. Heldere informatie kan begeleiders in elk geval helpen de geschiktheid van media voor een kind te beoordelen. Maar ouders willen vooral ook graag geïnspireerd worden, blijkt uit ‘Iene Miene Media’. Op naar het vinden van de juiste vorm daarvoor.

Discussieer mee over het onderwerp in onze LinkedIn-groep

Mediawijzer.net is van plan in 2013 weer een Maand van de Mediaopvoeding te organiseren waarin het mediagebruik van de allerkleinsten centraal staat. Kijk voor alle activiteiten van de eerste editie van deze maand op Maandvandemediaopvoeding.nl.

» Verslag expertsessie ‘Mediagebruik door de allerjongsten’

Laat een reactie achter

Reacties die geplaatst worden zonder in te loggen, worden eerst goedgekeurd door de redactie.