donderdag 14 juli 2016 | 175x bekeken | 11x gedeeld | Leestijd: 2 minuten

Het klaslokaal als goudmijn aan data

Colleges begin ik altijd met een filmpje dat de thematiek van die week introduceert of samenvat. Meestal speel ik die af van YouTube. Omdat de browsers op universitaire computers geen adblockers hebben, moet je eerst reclame door. Uiteraard zet ik vooraf alles klaar zodat ik mijn studenten niet lastig hoef te vallen met schreeuwende aanbevelingen van wat dan ook. Dan nog stel ik ze bloot aan de kleine banners die tijdens de video’s zichtbaar zijn.

Als linksmens vind ik het vervelend dat mijn studenten in mijn colleges ongevraagd reclame te zien krijgen. Tegelijkertijd ben ik te lui om de extra handelingen te doorlopen om dat te voorkomen, zoals het filmpje downloaden. Dit is de realiteit van de digitale tijd: gemakkelijke gratis toegang betekent dat we van alles op de koop toenemen.

De transformatie van het klaslokaal

Bedrijven zijn de afgelopen pakweg vijftien jaar steeds meer gaan investeren in publiek onderwijs. Deze week stuitte ik op een filmpje van Goldman Sachs waarin een meneer uitlegt hoe buitengewoon dit allemaal is. ‘Tech’ gaat het klaslokaal transformeren. Er gebeuren fantastische dingen op het gebied van ‘gepersonaliseerd leren’, en alle verzamelde data en ‘analytics’ betekenen dat we veel meer kunnen gaan inzetten op ‘leren op basis van competenties’ waardoor uiteindelijk niemand achterblijft.

Nu bestaan zulke tech-fantomen al een tijd en is er veel onderwijskundige kritiek op nieuwerwetse bedenksels als de iPad-school. De vraag waar ik mee zat: waarom hoor ik dit van de Global Head, Education Technology and Services, Investment Banking Division, Goldman Sachs? Wat wil een beruchte investeringsbank met onderwijs? Het antwoord is natuurlijk dat daar veel te halen valt.

De leerling als product

Digitale burgerrechtenorganisaties maken zich terecht zorgen over de aanwezigheid van bedrijven in het klaslokaal. Zo biedt Google verschillende onderwijsapps aan en worden hun ‘goedkope’ Chromebooks veel gebruikt op scholen. Die combinatie betekent dat Google een gigantische hoeveelheid informatie verzamelt over leerlingen. Die verplichte afname van Google-producten in de klas kun je vergelijken met verplichte afname van Coca-Cola op scholen, waarbij ook nog eens bijgehouden wordt wie het drankje drinkt, hoe en waar.

Vergelijkbaar: de MOOCs waar universiteiten zo enthousiast over zijn, zijn natuurlijk ook niet gratis. Er worden extreem lucratieve data verzameld. Het is daarbij vaag van wie die zijn en wat er precies mee gedaan wordt. Worden bijvoorbeeld de beste studenten verkocht aan rekruteringsbureaus? Het blijft bovendien onduidelijk hoe goed beveiligd deze data zijn en welke wetten erop van toepassing zijn.

Scholen en universiteiten moeten zich van onze regering steeds meer gedragen als bedrijven. Zij zitten bovenop een datagoudmijn. In die spannende toekomst waarin niemand achterblijft is onderwijs niet langer het verkochte product, maar de leerling of de student.

Dit artikel verscheen eerder op Folia.

Reacties 1

  1. roelandsmeets

    Leerlingen zijn over het algemeen wel bezorgd over hun eigen online privacy. Maar over wat er met hun data gebeurt, krijgen ze weinig te horen in het onderwijs. Onlangs vroeg ik 125 5e klas leerlingen of ze wisten wat Big Data is; niemand wist het.

    Antoine van den Beemt zegt het, in het begeleidende conferentieboekje van de Onderzoeksconferentie van Kennisnet, zo: “Hoe komt het dat Google een bepaald zoek-resultaat geeft, wat betekent dat? Weten hoe internet als systeem in elkaar zit, hoe informatie tot ons komt en wat eronder ligt, daar zit het beginpunt, daar draait het om. Daarom vind ik het vervelend en heel onhandig dat er op scholen zo weinig kennis is over programmeren en over de logica van internet, waardoor leerlingen dat nu helemaal niet meekrijgen.”

    Linux is een prima, in principe gratis, open source, besturingssysteem. Ons leerlingennetwerk draait er al meer dan 10 jaar vlekkeloos op met allerlei open source applicaties. Vroeger heb ik er wel wervende praatjes over gehouden voor Kennisnet, maar de belangstelling was er niet. Het lijkt er op dat het onderwijs te verstrengeld is met commerciële partijen om belangstelling te hebben voor idealistische initiatieven als Linux / open source.

    PS Als je zoekt op “Linux” dan kom je op de zwarte lijst van de NSA. (Bron: “Reclaiming conversation, Sherry Turkle, Blz. 313”)

Laat een reactie achter

Reacties die geplaatst worden zonder in te loggen, worden eerst goedgekeurd door de redactie.