vrijdag 18 oktober 2013 | 114.195x bekeken | 38x gedeeld | Leestijd: 4 minuten

“Hahaha ik hoop ook dat je flauwvalt en daarna in coma komt & dood gaat…”

Deze en ongeveer 1000 andere tweets zijn te zien in mijn kunstwerk, Kill Your Darlings, samen met de profielfoto’s van de tienermeisjes die deze tweets de wijde wereld in sturen. Het kunstwerk is vanaf 19 oktober tot en met 27 oktober te zien tijdens de Dutch Design Week in Eindhoven. Het tentoonstellen van Kill Your Darlings werd mogelijk gemaakt door ECP.nl, partner van Mediawijzer.net.

Als kunstenaar ben ik gefascineerd door de (non-) impact van digitale technologie binnen onze samenleving. Mijn werk kenmerkt zich door traditionele & digitale cultuur in elkaar te verwerken waardoor er vragen ontstaan over beide gebieden.

Twitter als schoolplein
Hoewel het werk Kill Your Darlings vaak wordt gezien als een aanklacht tegen digitaal pesten en het zomaar online zetten van privé informatie, is het niet vanuit dit perspectief ontstaan.  Zelf heb ik, als digital native, vrij veel verschillende digitale communicatie middelen meegemaakt. Van IRC, ICQ, MSN, TMF Chat tot aan Facebook en Twitter. Elk kanaal heeft zijn eigen ongeschreven regels en mate van openbaarheid; leest 1 persoon wat je zegt of 100 tegelijkertijd. Toen ik met Twitter begon deed ik dit vanuit een puur ‘zakelijk’ oogpunt. Ik volg mensen die ik interessant vind, twitter over mijn werk en retweet zaken die andere twitteren waarvan ik denk dat mijn volgers het interessant vinden en wat in mijn ‘Twitter identiteit’ past.

Kill your darlings

Kill your darlings

Je wereld is maar zo groot als dat je Twitter-volgers-lijst lang is. Het gevaar bestaat dat je in een echo-box terecht komt. Iedereen praat elkaar na en niemand weerlegt elkaar. Door wat rond te neuzen in volgers van anderen, kwam ik bij mensen uit die helemaal niet in mijn media-kunstenaar-twitter-identiteit passen. Zoals tienermeisjes. Hun tweets zijn vele male luchtiger, simpeler en persoonlijker dan die van mij. De manier waarop ze met elkaar praten lijkt op de setting van een schoolplein. Het grote verschil is dat het hier gaat om openbare Twitteraccounts en dat iedereen mee kan lezen. En in tegenstelling tot een schoolpleindiscussie zijn deze gesprekken ook nog eens op een uiterst efficiënte manier online gedocumenteerd. Gebruiken deze meisjes Twitter als een openbare chatbox? En niet als een gepersonaliseerd en gericht communicatief medium, zoals ik?

Van generatiekloof tot kunstwerk
Ik raakte echter pas gefascineerd toen ik veel van deze ‘lieve schattige’ jonge tienermeisjes de meest afschuwelijke tweets zag versturen. In mijn ogen het bewijs van een generatiekloof tussen mij en deze tienermeisjes. Blijkbaar gebruiken wij Twitter beide op onze eigen manier. Misschien komt het doordat ik Twitter heb zien ontstaan uit eerdere vormen van digitale communicatie, terwijl zij het gebruiken als een medium dat er nu opeens is. Op dezelfde manier heb ik waarschijnlijk vroeger de telefoon anders gebruikt dan mijn ouders. Twitter is sneller, efficiënter en meer realtime dan de telefoon. In feite is Twitter niets meer dan een digitale persoonlijke telegraaf. De telegraaf werd bij het eerste gebruik in 1836 vooral gebruikt voor belangrijke nieuwsberichten. Naarmate het gebruik goedkoper en toegankelijker werd, was de content korter, persoonlijker en meer alledaags. Het is deze generatiekloof die de kern vormt voor het ontstaan van Kill Your Darlings.

Heftige reacties
Kill Your Darlings is een werk dat veel reacties uit lokt, zowel van kinderen als volwassenen. Kinderen stellen vaak dezelfde vragen als volwassenen: “Mag de kunstenaar wel al deze tweets en foto’s gebruiken?”, “Ja maar die meisjes zetten het toch zelf al op internet?” en “oh ja, zij ziet er echt uit als zo’n bitch inderdaad”. De vraag of ik deze content op deze wijze mag gebruiken vind ik ondergeschikt aan het feit dat hierdoor het kunstwerk deze zelfde vragen voorlegt aan het publiek. Wanneer de content uit het kunstwerk niet authentiek geweest zou zijn, had het nooit deze impact gehad en daarmee niet zijn doel bereikt. Namelijk vragen zoals; hoe gaan wij hier mee om en wat vertellen deze tweets nu werkelijk?

Het is een feit dat Twitter vandaag de dag wordt gezien als informatiebron, voor zowel sociale relaties als voor de media zelf (denk aan tv-programma’s). Dat veel mensen heftig reageren op dit kunstwerk laat vooral zien hoe wij zelf tweets interpreteren, namelijk vaak als een soort absolute waarheid. Het beeld blijft hangen alsof al deze meisjes stuk voor stuk enorme krengen zijn die de hele dag niets anders doen dan elkaar uitschelden. Of dit inderdaad het geval is? Dat is uiteraard niet met 100% zekerheid te zeggen. Kill Your Darlings gaat mijns inziens niet alleen over hoe tieners zich gedragen op Twitter, maar ook over wij tweets interpreteren. Ook dat is weer een generatiekloof.
 

Kill Your Darlings – DUTCH from Jeroen van Loon on Vimeo.

Mediakunst
Waarom doen we wat we doen online? En wat heeft dat voor consequenties online en offline? Het bevragen van de status quo is iets wat kunst vaak doet, veel vaker dan het geven van kant-en-klare antwoorden. Voor mediakunst geldt uiteraard hetzelfde waardoor het een krachtige manier is om een hedendaags beeld te geven van de media rondom ons heen. Aan de reacties van zowel kinderen als volwassenen merk ik dat Kill Your Darlings iets los maakt. Iets waar wij misschien nog geen duidelijk antwoord op hebben maar wat ons wel allen raakt en waar ieder op zijn eigen manier mee om dient te gaan.

Ik ben erg benieuwd hoe het Mediawijzer.net-netwerk over het generatiekloofprincipe denkt. Is dit een effectief perspectief binnen mediawijsheid? Of lopen we hiermee altijd achter de feiten aan aangezien de jeugd hier zich niet mee bezig houdt?

Reacties 5

  1. Floor Bink

    Ik zie dit kunstwerk zeker niet als een aanklacht tegen het digitaal pesten. Het is m.i. inderdaad meer een weergave van hoe tieners heden ten dage communiceren met elkaar via o.a. Twitter. De teksten zijn zeker “niet zo aardig” zoals mijn 7-jarige zoon het uitdrukte en ik merkte terwijl ik bij het werk stond dat met name de oudere bezoekers echt geschokt en verbaasd waren. Ik ben weliswaar ook van weer een andere generatie, maar niettemin zie ik deze tweets meer als iets wat tieners/pubers nu eenmaal doen: shockeren en zwaardere woorden gebruiken onderling, terwijl het niet altijd zo bedoeld is. En door de oudere generaties wordt dit veel letterlijker en gemeender opgepakt. Of ik zulke uitingen “goedkeur” is natuurlijk een tweede!

    Ben benieuwd hoe anderen uit dit netwerk hierover denken.

  2. emiene

    Gisteren – na er al veel over gelezen te hebben – ook naar dit werk staan kijken op de Dutch Design Week. Voor mij stond een vader met twee jongetjes van ongeveer een jaar of 7 à 8, de vader kende het werk duidelijk nog niet en stond gefronst de tekstjes te lezen. In een reflex wilde ik de kinderen wegtrekken: “dit is niks voor jullie!”. Toen de vader een aantal tekstjes gelezen had greep hij beide jochies bij de hand en liep wat opgelaten weg.

    Ikzelf ervaar de teksten op de schermpjes als zeer schokkend. Ik heb nog geen kinderen en ken er ook weinig van die leeftijd maar zoveel scheldwoorden en doodswensen bij elkaar van zulke schattig poserende kinderen kan of wil ik liever niet zien als “iets wat tieners/pubers nu eenmaal doen”. Kill Your Darlings schudde mij dus wakker, het laat zien dat dit wél gebeurt op Twitter. Wat ik me daarbij afvraag is in hoeverre dit kunstwerk een beeld van de algemene realiteit weergeeft en in hoeverre deze verzameling van scheldkanonnades dit beeld versterkt door de wijze van presenteren.

  3. Jeroen van Loon

    Inmiddels is de Dutch Design Week afgelopen, ik heb enorm veel interessante reacties gekregen. Mensen liepen weg, waren geschokt of stonden te lachen. Deze drie soorten reacties leken vaak in deze zelfde volgorde van ouderen, volwassenen en tieners te komen. De generatiekloof leek goed zijn werk te hebben gedaan.

    Foto’s van de Dutch Design Week en Kill Your Darlings zijn op mijn Flickr pagina te vinden:

    http://flic.kr/s/aHsjLvGEax

  4. Suzan Ploegmakers

    Dag Jeroen,

    Wij hebben met onze klas het filmpje bekeken en jouw kunstwerk besproken. De meeste kinderen uit de klas weten dat er gescholden wordt op bijv Twitter, dat is dus niet eens echt een hele grote choque (wat niet wil zeggen dat we dit zelf ook doen, of toch wel eens…). Sommige kinderen vinden het niet zo heel erg: “zo wordt er namelijk wel eens met elkaar omgegaan op Twitter en dit wordt echt niet altijd zo bedoeld. Dat is ook hoe wij met elkaar omgaan op sociale media. In het echt zijn wij niet zo hard.” De meerderheid vindt het wel choquerend. Dit komt door de vreselijke teksten en verwensingen maar zeker ook door de hoeveelheid nare woorden die naast en na elkaar geprojecteerd zijn. “Het waren er wel heel veel bij elkaar zo hoor.” Overige reacties op het kunstwerk waren: “Je wilt zelf toch ook niet zo behandeld worden, dan doe je dat toch ook niet bij anderen” “Achter internet kun je je verschuilen, kinderen die normaal aardig en lief zijn, doen op internet ineens onaardig en gemeen.” “Als je zo´n tekst plaatst, kun je geen reactie op het gezicht van anderen zien, dat is eigenlijk gemeen en lekker gemakkelijk.” “Als iemand op deze manier tegen mij begint te schelden, dan doe ik toch ook mee hoor.Dat laat ik me niet zeggen.” “Dan ga ik dat zeggen tegen mijn ouders of de leerkracht” of “Ik negeer het gewoon.” Het viel ons verder op dat de ava´s erg lief en schattig overkwamen en dat dat zo`n enorme tegenstelling is tot de onvriendelijke en harde berichtjes die getoond werden! “Maar die meisjes doen dat ook hoor.” “Die meisjes doen dat juist, dan lijkt het minder erg.” “Nu zie je pas hoe nep dat die fotootjes altijd zijn, mensen doen zich anders voor dan ze in werkelijkheid zijn.” “Uiterlijk is dus niet belangrijk, kijk maar eens naar hoe zij doen.”

    groeten van groep 8b van obs ´t Startblok in Cuijk

Laat een reactie achter

Reacties die geplaatst worden zonder in te loggen, worden eerst goedgekeurd door de redactie.