×

We willen graag weten wat je van dit artikel vindt.

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10

Je bijdrage wordt volledig anoniem verwerkt. Bedankt!

Ik wil nu niet meedoen.
donderdag 26 september 2019 | 134x bekeken | Leestijd: 3 minuten

Inclusieve en interculturele mediawijsheid: nieuwe lessenserie als handvat

De lessenserie Ithaka Media Lab – Mediawijsheid en beeldgeletterdheid voor het ISK onderwijs is ontwikkeld voor jongeren die onderwijs volgen in internationale schakelklassen. Onderzoekers van de Universiteit Utrecht ontwikkelden – in samenwerking met docenten en leerlingen van Ithaka Internationale Schakelklassen – een onderwijspakket op maat. Tijdens dit project (Mediawijs door Media Maken) is gekeken naar hoe kritische mediawijsheideducatie de veerkracht van jonge migranten kan versterken. De lessenserie komt voort uit een tweejarig onderzoek, gefinancierd door de Nationale Wetenschapsagenda, en wordt nu ondergebracht bij Stichting Common Frames.  

“De momenten dat het licht aan gaat bij een leerling, of dat ‘ie iets nieuws durft, dat zijn de mooiste momenten voor een coach, voor een leraar, om bij te zijn. En omdat dit een heel intensief traject is waarin we tamelijk veeleisend waren, ga je veel van dat soort momenten zien.” (Rob Bekker, NT2 docent Ithaka ISK Utrecht)

ithaka media lab - lesmateriaal inclusieve interculturele mediawijsheid - beeldgeletterdheid

Het werken met media blijkt een uitstekende vorm om op nieuwe manieren te werken aan persoonlijke en professionele ontwikkeling van jonge nieuwkomers. In deze lessenserie hanteren we het principe dat je echt kritisch naar de betekenis van mediaproducten leert kijken als je het maakproces zelf doorloopt en overziet.

In lijn met de leefwereld van jonge migranten

Een belangrijk inzicht uit ons onderzoek is dat het huidige onderwijsaanbod veelal is gebaseerd op de leefwereld van jongeren uit Westerse (rijke en democratische) samenlevingen, die van kleins af aan onderwijs hebben genoten. Het leven met en in media komt voor jonge nieuwkomers grotendeels overeen met dat van Nederlandse jongeren, maar door de Westerse scholier als uitgangspunt te nemen, gaat het bestaande lesaanbod voorbij aan het vertrekpunt dat jonge migranten hebben op het gebied van digitale identificatie, burgerbetrokkenheid, noodzakelijke zelfcensuur en alternatieve vormen van nieuwsvergaring door de beperkte toegang tot (onafhankelijk) nieuws. Daarnaast is de smartphone voor jonge nieuwkomers letterlijk een levenslijn met familie en vrienden in hun land van herkomst. Mediagebruik is noodzakelijk om hedendaagse oorlogen te overleven maar ook om te kunnen vluchten naar een veilig land. Deze ervaringen maken hen op bepaalde gebieden anders mediawijs dan de gemiddelde Nederlandse puber.

“Volgens mij denken sommige Nederlanders dat wij in Syrië geen cultuur hebben. Dat we daar niks geleerd hebben. We zijn mensen zoals jullie. We hebben eten, we hebben alles in Syrië. Iemand vroeg mij ‘hebben jullie televisie in Syrië?’ Natuurlijk. Dat is een land zoals alle landen. Ik vind dat soms vervelend.(Sarah en Riem, beiden 16 jaar, afkomstig uit Syrië)

Ontwikkeld met de doelgroep

Met razendsnelle technologische ontwikkelingen veranderen media continu in verhaal, intentie en vorm. Ook culturele identiteiten en persoonlijke aanleidingen voor migratie veranderen met de tijd. Het is belangrijk onderwijsprogramma’s over media aan te bieden waarbij ruimte is om tegemoet te komen aan de behoeftes van jonge nieuwkomers en flexibiliteit in te bouwen om lesaanbod aan te passen.

Bij het ontwikkelen van deze lessenserie hebben we dit gedaan door middel van co-creatie tussen docenten, leerlingen en onderzoekers. In de afgelopen 3 jaar hebben wij deze serie uitgebreid getest met meer dan 200 jongeren van verschillende leeftijden en leerniveaus, die in het desbetreffende schooljaar uitstromen naar vervolgonderwijs. Met deze lessenserie als handvat kunnen docenten en klassenmentoren van internationale schakelklassen een eerste stap zetten in training op het gebied van mediawijsheid en beeldtaal.

“Aanvankelijk had ik het idee dat deze jongeren wel een achterstand zouden hebben, als je ze vergelijkt met Nederlandse leerlingen. Maar tijdens het project merkte ik dat dat wel meeviel. En dat veel leerlingen veel meer op de hoogte waren over media dan ikzelf en dan ik had verwacht.” (Petra Eijndhoven, NT2 docent Ithaka Internationale Schakelklassen)

Om een Nederlands onderwijsaanbod ‘voor iedereen’ te ontwikkelen en interculturele dialoog tussen de bestaande meerderheid en minderheden te verbeteren, blijkt het cruciaal dat docenten de expertise en interesses onder jongeren blijven inventariseren en dat zij zich tijdens de lessen opstellen als facilitator en coach. Docenten en jongeren leren samen en daarmee van elkaar. Datzelfde zou overigens moeten gelden voor onderwijsontwikkelaars: we lanceren deze lessenserie daarom ook gratis, in Open Access formaat, volgens de principes van ‘creative commons’ (Naamsvermelding-NietCommercieel-GelijkDelen).

Dit willen we bereiken

Voor het waarborgen van een duurzaam vervolg op het gebied van mediawijsheid en beeldtaal voor jonge nieuwkomers, is dit project nu ondergebracht onder de nieuwe stichting Common Frames. Met de stichting willen we inclusieve en interculturele mediawijsheid bevorderen. We zien media als middel om mensen met elkaar te verbinden en om gedeelde kaders te creëren. Deze vrij te gebruiken lessenserie is onze eerste aanzet daartoe.

Meer informatie, zoals onderzoek publicaties en reflectievideo’s over deze lessenserie vind je via www.commonframes.nl.


Ook lezen:

» Waarom mediawijsheid waardevol is voor jonge nieuwkomers in Nederland

Laat een reactie achter

Reacties die geplaatst worden zonder in te loggen, worden eerst goedgekeurd door de redactie.