vrijdag 21 februari 2014 | 458.331x bekeken | 17x gedeeld | Leestijd: 4 minuten

De netwerkmaatschappij deel 2: wat betekent de automatisering voor onze toekomst?

In het rapport: ‘De toekomst van de werkgelegenheid – hoe gevoelig zijn banen voor de automatisering?‘ wordt onderzocht welke invloed de automatisering heeft op banen, die nu (nog) bestaan in de Verenigde Staten. Tot deze publicatie was er nog geen onderzoek gedaan naar de effecten van de automatisering op de werkgelegenheid. Over welke effecten hebben we het? En wat betekent dit voor de netwerkmaatschappij?

Dit blogartikel is onderdeel van mijn serie artikelen over de netwerkmaatschappij. De bedoeling van deze serie is om mediacoaches, het onderwijs en vooral jonge mensen (of netwerkpartners die zich richten op jonge mensen) handvatten te geven voor het leven in de netwerkmaatschappij. (Foto hierboven: jaygooby)

In de NRCnext van 23 januari j.l. staat een artikel over het rapport. Terecht wordt er op gewezen dat het eerste gevolg van de Industriële Revolutie weliswaar het verlies van veel banen was, maar dat er op langere termijn toch voor veel mensen een hogere welvaart in het verschiet lag. Laten we voor onze huidige situatie, ook dat laatste hopen.

De computerrevolutie begon in de 60er jaren met de ingebruikneming van de eerste computers. Terwijl de kosten van het computergebruik per jaar gemiddeld 37% afnamen tussen 1945 en 1980, werden telefonisten overbodig. De eerste industriële robot ging in de 60er jaren aan het werk bij General Motors en in de 70er jaren waren de boekingssystemen voor tickets de eerste die geautomatiseerd werden. In de jaren 80 en jaren 90 gingen de computerkosten nog harder achteruit, gemiddeld 64% per jaar. Typistes en bankpersoneel werden grotendeels overbodig.

Wat zijn de gevolgen van de automatisering nu, maar ook in de toekomst?
De automatisering wereldwijd is een feit en vindt in twee golven plaats. De eerste golf is nu gaande en heeft al veel banen op de tocht gezet. Daar komen over niet al te lange tijd onder andere die van kassamedewerker, accountant en belastingambtenaar bij. Deze golf loopt door tot 2034, dan is er een technisch plafond. Robots kunnen bepaalde, moeilijkere taken dan nog niet aan, maar binnen twintig jaar daarna zal de automatisering verder toeslaan.

Verder lopen ook de vervoer- en logistieke sector gevaar, want auto’s en vrachtwagens kunnen nu al beter bestuurd worden door robots. Die robots kunnen van alles dat mensen niet kunnen, bijvoorbeeld tegelijkertijd de hele omgeving waarnemen, ze kunnen niet in slaap sukkelen, teveel gedronken hebben en noem maar op. Algoritmische verbeteringen t.o.v. menselijke beoordeling gaan waarschijnlijk steeds vaker voorkomen. De omgeving waarin de auto’s rijden is ook volledig bekend. In Californië wordt het nu juridisch mogelijk gemaakt dat voertuigen zonder chauffeur deel mogen nemen aan het verkeer. De prijs van robots is aan het zakken: een industriële robot kost nu 100.000 tot 150.000 dollar. Over een jaar of tien zal hij behendiger en intelligenter zijn en half zo duur. Deze robots kunnen steeds ingewikkelder handmatige taken aan.

De automatisering is niet langer beperkt tot routine werk, maar heeft ook gevolgen voor iedere baan waar Big Data bij aan te pas komen (Brynjolfsson en McAfee, 2011). Een voorbeeld: gegevens van anderhalf miljoen kankerpatiënten worden doorzocht waardoor duidelijk wordt welke typen kanker baat hebben bij een bepaalde behandeling (Cohn 2013). Sensor data zullen steeds vaker gebruikt worden. Denk hierbij aan de monitoring van patiënten op de intensive care, vliegtuigmotoren en waterkwaliteit. Sensoren kunnen de vochtigheidsgraad van landbouwgrond in de gaten houden en reguleren. Computer monitoring, al dan niet via Big Data, heeft als voordeel op menselijke monitoring, dat er geen sprake is van pauze of vooroordelen. Bij banen die de komende twintig jaar ‘veilig’ zijn voor automatisering is er sprake van complexe waarneming en manipulatie en creatieve en sociale intelligentie.

“Nog steeds worden jongeren opgeleid voor administratieve beroepen die er straks niet meer zijn. Er valt iets te zeggen voor het kiezen van een algemene studie in plaats van een specifieke, omdat zo’n algemene studie je flexibel houdt en je de mogelijkheid laat om je kennis en vaardigheden later via bijscholing bij te sturen.”  – Tip trendwatcher Adjiedj Bakas, Volkskrant 26 januari 2014.

In het rapport over de toekomst van werkgelegenheid worden creatieve en sociale intelligentie genoemd als eigenschappen die van belang zijn om een, qua werkgelegenheid, onzekere toekomst aan te kunnen. Niet voor niets zijn dat eigenschappen die onder de 21ste eeuwse vaardigheden gerekend worden. Er is veel discussie gaande over de vraag hoe die vaardigheden en mediawijsheid een plaats kunnen krijgen in het Nederlandse onderwijs. Ik denk dat hier ook een taak ligt voor ons, mediacoaches en andere mediawijsheid professionals, want het gaat niet alleen om ons onderwijs. Het gaat om de hele samenleving.

Hebben jullie ideeën, voorstellen, voor jonge mensen die nadenken over een vervolgopleiding en het werk dat zij willen gaan doen?

» Lees ook het eerste artikel in deze serie: ‘De netwerkmaatschappij, een verkenning
» Lees ook het derde deel: ‘De Netwerkmaatschappij, deel 3: Ideeën voor 21ste eeuwse vaardigheden en digitale geletterdheid

Reacties 4

  1. Micky Devente

    Hi Roeland,

    Geen antwoord op je vraag, maar ik kwam net een interessant artikel/event tegen en dat deel ik graag met je: ‘Oud worden nieuwe stijl‘ van de Waag Society.

    “Hoe willen we onze toekomst vormgeven? Hoe richt je de samenleving hier op in? Deze vragen staan centraal in Oud worden nieuwe stijl, de tweede aflevering van Careful Designs @ Waag Open Space.”

    Op 18 maart 2014 is er een bijeenkomst hierover. Hier lees je meer!

  2. roelandsmeets

    Bedankt Erno

    De literatuurlijst is indrukwekkend. Ik ben vooral geinteresseerd in hoe het onderwijs zich op korte termijn moet aanpassen. Ik denk dat wij, in Nederland, te lang gefixeerd zijn geweest op de medialisering van de maatschappij. Terwijl de automatisering en Big Data even goed belangrijke gevolgen zijn van de digitale revolutie die al in 1936 is begonnen.

    Tijdens de IPON, a.s. donderdag om 15.00 uur heb ik een lezing, die zal gaan over de vraag hoe het onderwijs zich op korte termijn kan aanpassen, door het aanleren van benodigde vaardigheden anders aan te pakken en door het organiseren van evenementen of samenwerkingsvormen waarbij enthousiasme, ondernemingszin en een kritische houding aan te pas komen. Ik heb praktijkervaring op dat gebied en ben benieuwd naar ervaringen van anderen.

  3. roelandsmeets

    Hal Varian, Google’s top-econoom kan het niet vaak genoeg zeggen: ”Statisticus is de sexy baan van de toekomst” en “zorg ervoor dat je een noodzakelijke menselijke aanvulling wordt van een veel gebruikte nieuwe digitale voorziening: spring op zo’n trein die zich net in beweging zet”. ( The Second Machine Age :http://www.secondmachineage.com/blz. 69 en 200)

    Werk kun je onderverdelen in twee groepen: cognitief versus hand- en routine- versus non routine- (http://www.nber.org/papers/w16082) . De automatisering slaat het hardst toe bij routinematig werk, of dat nu cognitief- of handwerk betreft.

Laat een reactie achter

Reacties die geplaatst worden zonder in te loggen, worden eerst goedgekeurd door de redactie.