vrijdag 6 september 2013 | 1161.936x bekeken | 25x gedeeld | Leestijd: 4 minuten

Codekinderen: leren programmeren vanaf groep 3

In deze gedigitaliseerde wereld heb je de toekomst als je kunt programmeren. Onlangs startte het project Codekinderen waarmee kinderen vanaf groep 3 spelenderwijs leren programmeren. Als interim webredacteur voor de educatieve kinderwebsite WatNou (van Kennisnet) mocht ik aanwezig zijn bij een pilot voor groep 3 in Amsterdam. Voor het blad Vives schreef ik een uitgebreid artikel over waarom leren programmeren zo belangrijk is voor kinderen. In deze blog een samenvatting van het artikel en meer over het project Codekinderen.

Codekinderen: gratis lespakket voor basisschool
Codekinderen is een project – eigenlijk een gratis lespakket – uit de koker van Kennisnet en Mijn Kind Online. Het laat kinderen op de basisschool kennismaken met de basisprincipes van coderen. De vaardigheden die daarvoor nodig zijn, zoals creatief en logisch denken, moeten kinderen inzicht geven in de ‘achterkant’ van de apparaten die ze elke dag gebruiken.

Codekinderen is dus niet bedoeld om programmeurs op te leiden, maar om kinderen een gezonde band te laten opbouwen met technologie, internet en computers. En dat is iets waar de toekomstige werkgevers van onze kinderen veel behoefte aan hebben.

“Wie de technologie in de vingers heeft, heeft de toekomst in handen” – Kennisnet Kids

Waarom is programmeren zo belangrijk?
Eigenlijk is dat heel eenvoudig. In een maatschappij waarin computers centraal staan, lijkt het logisch dat leerlingen – naast rekenen, taal en aardrijkskunde – op de basisschool ook hun eerste stappen zetten op het gebied van computertaal. In de toekomst is het waarschijnlijk net zo belangrijk om te kunnen programmeren als om goed Engels te kunnen spreken.

Ook andere landen realiseren zich dit. Zo wil de Engelse overheid vanaf september 2014 programmeertalen opnemen in het curriculum van alle basisscholen. Ook in Estland is programmeren inmiddels een verplicht vak voor kinderen tussen de 7 en 19 jaar.

“Als je kinderen leert programmeren, leer je ze niet alleen te begrijpen, je leert ze creëren” – Mijn Kind Online

In de Verenigde Staten wordt actief campagne gevoerd om kinderen al op jonge leeftijd in contact te brengen met de basisprincipes van programmeren. Bill Gates, Steve Jobs, Mark Zuckerberg en andere persoonlijkheden verschenen onlangs in een videoboodschap waarin zij vertellen hoe belangrijk die vaardigheden zijn geweest voor hun ontwikkeling. Zij pleiten ervoor de jeugd te stimuleren om technologie te creëren in plaats van alleen te consumeren.

Hebben scholen daar wel tijd voor?
Maar hoe denken de scholen daar zelf over? Hebben zij interesse? En, minstens zo belangrijk, hebben zij tijd om Codekinderen in te roosteren? Om antwoord op die vragen te krijgen, werd groep 3/4 van de Hildebrand van Loonschool in Amsterdam gevraagd om een pilot te doen.

Juf Janique vertelt over die pilot: “We waren direct enthousiast maar hadden ook praktische vragen. Ik weet zelf bijvoorbeeld helemaal niets van programmeren. Hoe kan ik de kinderen dan begeleiden? Hoeveel tijd kost het? Vraagt het om een financiële investering? Het bleek allemaal goed uitgedacht, eigenlijk konden we Codekinderen snel en eenvoudig inzetten. Het kostte me 4x een dinsdagochtend en ook de kosten vielen mee.”

De 15 kinderen van juf Janique krijgen eerst een korte, klassikale instructie. De docentenhandleiding van Codekinderen helpt daarbij. Daarna gaan kinderen zelf aan de slag. Hun instructies zijn visueel uitgewerkt in een glog, een interactieve poster die online beschikbaar is.

De kinderen bekijken deze glog zelf op een iPad via www.codekinderen.nl. Daar staat een compleet overzicht van alle opdrachten binnen Codekinderen plús alle instructies en andere materialen. Elke week doen ze één opdracht, het totale project duurt dus 4 weken.

Baas over je eigen creatie
Ik vroeg Hein en Guido (allebei 7) welke opdracht ze aan het doen zijn. Hein: “We bouwen een robot van Lego. Je mag zelf kiezen welke je bouwt, wij hebben een krokodil gemaakt. Die sluiten we straks aan op de computer, daarna gaat de stroom door de draad en beweegt de bek van de krokodil op en neer. De handleiding is helemaal in tekeningen, dus dat is makkelijk. We snappen het heel goed.” Daar voegt Guido aan toe: “Wij zijn best goed in samenwerken. We helpen elkaar.”

“Wij bepalen de route”
Ook Victoria (7) en Mickey (7) zijn enthousiast. Ze maken een opdracht met de app Kodable: “Wij wijzen dit poppetje de weg. Dat doen we met pijltjes. Het is een soort besturen en wij bepalen de route. Ik vind dat leuk omdat je er echt iets van leert.”

“Eigenlijk is dit leuker dan een spelletje spelen” – Mickey (7)

Enthousiast? Zowel op school als thuis aan de slag!
Codekinderen bestaat uit een reeks lesbrieven – 4 per bouw – die gratis beschikbaar zijn gesteld via www.codekinderen.nl (voor volwassenen) en www.kennisnet.nl/kids/codekinderen (voor kinderen die zelf aan de slag willen). Elke les is als een proeverij; bedoeld om te proberen. Elke proeverij duurt ongeveer 1,5 uur en behandelt één tool.

Doet je school niet mee aan Codekinderen? Niet getreurd, de lesbrieven – en bijbehorende website – zijn zo gemaakt dat ouders én kinderen ook zelf thuis aan de slag kunnen!

Wat vind jij van progammeren op jonge leeftijd?
Ik ben erg benieuwd naar reacties van ouders én leerkrachten over dit project. Wat vind jij van progammeren op jonge leeftijd? Ben je voor of tegen? Stap je naar de school van je kind om Codekinderen onder de aandacht te brengen? Of ga je zelf met je kind de opdrachten uitvoeren? Hoe heb je dit als school opgepakt? En wat zijn de reacties van kinderen en ouders?

Laat je reactie achter!

Dit artikel verscheen eerder op www.mediawijsheid-utrecht.nl.

UPDATE
Mijn Kind Online en Kennisnet lanceren het lespakket Codekinderen officieel op 9 oktober 2013 in de Openbare Bibliotheek Amsterdam. De lancering gaat gepaard met een seminar over het programmeren met kinderen. Leerkrachten, directeuren vanbasisscholen en andere geïnteresseerden zijn van harte welkom.

Reacties 3

  1. Peter

    Uitermate geschikt om te leren programmeren is de website: http://www.mystery-island.nl Op deze website kun je gratis een account aanmaken waarna je een eigen avontuur kunt programmeren. Dit avontuur is daarna door al je vriendjes en vriendinnetjes te spelen. Het programmeren is redelijk eenvoudig en geschikt voor leerlingen in groep 7/8.

  2. Dinny van Dijk

    Als lerares vind ik dit een uitermate belangrijke en goede ontwikkeling en ik kan hier alleen maar voor instaan. Wat een goede voorbereiding wij ze kunnen geven op het leven later door ze zo al vroeg dit bij te brengen. Wat ik een klein beetje mis in het verhaal is een stukje advies hoe scholen zelf zover te krijgen dit te implementeren. Het is niet altijd makkelijk ‘ouderwetse’ docenten en bestuurders hiervan te overtuigen. Heeft iemand dezelfde ervaring?

    https://www.instituutschreuder.nl

    1. Saskia Kuijl

      Beste Dinny,
      Hartelijk dank voor je reactie! Sinds het verschijnen van dit artikel is er al veel gebeurd op het gebied van programmeren op school. Twee tips die je verder kunnen helpen:
      – Kennisnet heeft in samenwerking met SLO en de PO-raad een leerlijn programmeren uitgebracht. Daarover lees je meer in het artikel ‘Hoe kan ik programmeren structureel invoeren in het onderwijs?’: https://www.kennisnet.nl/artikel/hoe-kan-ik-programmeren-structureel-invoeren-in-het-onderwijs/
      – In het dossier Programmeren op http://www.mediawijsheid.nl staan veel tips, tools en materiaal om op school (én daarbuiten) met programmeren aan de slag te gaan: https://www.mediawijsheid.nl/programmeren/
      Hopelijk helpt dit bij het overtuigen!
      Vriendelijke groet,
      Saskia

Laat een reactie achter

Reacties die geplaatst worden zonder in te loggen, worden eerst goedgekeurd door de redactie.