Campagne ‘Aandacht in het verkeer’ van start

Terwijl in de VS It can wait nog steeds in volle gang is, werd vorige week in Nederland het startsein gegeven voor een vergelijkbare campagne. Met de campagne ‘Aandacht in het verkeer‘ van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu worden automobilisten en fietsers dit najaar gewezen op de risico’s van het handmatig gebruik van de smartphone in het verkeer.

Geheel toevallig natuurlijk, maar mijn wens voor een Nederlandse campagne is dus uitgekomen! Wat zijn de achtergronden, hoe ziet het concept eruit en hoe effectief zal deze Nederlandse campagne zijn? En wat zijn de overeenkomsten en verschillen met de Amerikaanse campagne waarover ik eerder schreef?

De cijfers liegen er niet om
Toen ik een tijdje terug de Amerikaanse campagne onder de loep nam, schrok ik behoorlijk van de enorme impact die smartphone gebruik op de verkeersveiligheid heeft. Was het toen nog lastig Nederlandse cijfers boven tafel te krijgen, nu komt het ministerie met cijfermateriaal dat er niet om liegt.

Uit nieuw onderzoek van het NIPO blijkt dat veel Nederlandse automobilisten zich bewust zijn van de gevaren van het gebruik van de smartphone terwijl ze aan het autorijden zijn. Tegelijkertijd blijken de particuliere automobilist en de zakelijke rijder toch regelmatig tijdens het autorijden de smartphone in de hand te gebruiken voor emailen en sociale media. Onderzoek wijst uit dat daardoor de rijprestaties aanmerkelijk verslechteren. Zo blijkt uit berekeningen van TNO dat iemand die drie seconden niet de op weg let om een bericht te lezen bij een snelheid van 120 km/u de lengte van een voetbalveld aflegt. Bij die snelheid is de extra remweg veertien meter.

Andere opmerkelijke feiten over het gebruik van de smartphone in het verkeer:

poster-social-media-en-verkeer-gaan-niet-samen

  • 8 miljoen Nederlanders hebben een smartphone hebben en de helft daarvan gebruikt de smartphone onderweg.
  • Het gebruik van de smartphone in het Nederlandse verkeer leidt tot enkele tientallen doden en honderden gewonden per jaar.
  • Uit onderzoek onder automobilisten blijkt dat gebruik van de smartphone voor lezen en schrijven van berichten het risico op een ongeval minstens 25 keer vergroot (sommige studies komen zelfs uit op 160 keer groter).
  • 1 op de 3 Belgen, Nederlanders, Amerikanen en Britten zegt weleens achter het stuur van de auto de smartphone te gebruiken voor e-mailen en social media.
  • Het aantal verkeersongevallen in Abu Dhabi daalde met 40% toen in oktober 2011 het BlackBerry-netwerk van de Verenigde Arabische Emiraten uitviel.
  • Ongeveer de helft van de Nederlandse fietsers leest wel eens een bericht tijdens het fietsen en 35% verstuurt wel eens een bericht.
  • Bij 1 van de 10 fietsongevallen met letsel speelt het gebruik van de smartphone een rol. Bij jongere fietsers is dit het geval bij 2 op de 10 ongevallen.

Campagne concept
In de Amerikaanse campagne It can wait staan twee concepten centraal: de verhalen van slachtoffers van verkeersongevallen en een actieve rol voor automobilisten, door bijvoorbeeld het ondertekenen van een petitie of in een online simulator te ervaren welke invloed smartphone gebruik op je reactiesnelheid heeft. Hoe ziet de Nederlandse campagne eruit?

De campagneboodschap is: ‘Social media en verkeer gaan niet samen. Hou je aandacht op de weg’. Op dit moment zijn voor het grote publiek de volgende activiteiten zichtbaar:

  • Er loopt een radiocommercial. Binnenkort zullen er ook spots op televisie te zien zijn.
  • Er staan grote borden langs de weg met de boodschap dat social mediagebruik thuishoort op een parkeerplaats.
  • Op de campagnewebsite is een video van een rijsimulatie bij TNO te zien. Hierin wordt al snel duidelijk wat het effect is van gebruik van social media op het rijgedrag van een automobilist.
  • Telecomproviders en de ANWB vragen eveneens aandacht voor deze problematiek.
  • De politie controleert extra streng.

In de tweede helft van oktober richt de campagne zich aanvullend op fietsende jongeren. De jongerenverkeersorganisatie TeamAlert start dan samen met scholen educatieve projecten om jongeren te wijzen op de de risico’s die ze lopen als ze op de fiets hun smartphone gebruiken. Een mooie aanvulling hierop is de campagne van ProRail ‘Laat je niet misleiden’. Deze campagne is net gestart en waarschuwt jongeren voor de gevaren bij een spoorwegovergang en de afleiding die zij ervaren door al multitaskend door het verkeer te gaan, vaak met fatale gevolgen. Meer informatie over deze campagne kun je hier vinden.

Gaat deze campagne werken?
Natuurlijk hoop ik van harte dat deze campagne het bewustzijn en uiteindelijk het gedrag van verkeersgebruikers op een positieve manier verandert. De boodschap komt bij mij echter niet echt binnen. De Amerikaanse versie, waarin ongelooflijk verdrietige verhalen uitgelicht worden, vind ik – ondanks het sentimentele karakter – stukken sterker. De Nederlandse versie is belerender, vertelt je wat je moet doen, zonder dat er een stukje ervaring bij komt kijken. Positief vind ik de aandacht voor jonge weggebruikers en fietsers.

Ik ben benieuwd hoe het netwerk van Mediawijzer.net tegen de campagne aan kijkt. Volstaat deze dit concept, of is er een ‘hardere’ boodschap nodig om bewustzijn en gedrag te veranderen? Wat zou de beste aanpak in het onderwijs zijn?