Het onderzoek naar het gebruik van internet/sociale media onder mensen met een (licht) verstandelijke beperking staat nog in de kinderschoenen. Maar er is al wel het een en ander onderzocht. Een selectie uit deze afgeronde onderzoeken heb ik hier samengebracht.

Niet alle onderzoeken hebben de kwaliteit waardoor je direct conclusies kan trekken, maar uit alle onderzoeken wordt wel duidelijk wat er belangrijk is als het gaat om mediagebruik onder mensen met een (licht) verstandelijke beperking. Ik raad dan ook alle onderzoekers aan om kennis te nemen van onderstaande onderzoeken. En begeleiders om vooral kennis te nemen van het bestaan van deze onderzoeken zodat je ze kunt gebruiken op momenten dat het relevant is. Verder verschijnt er op onze website regelmatig nieuw onderzoek.

1. Internet voor iedereen!
Hoe kan De La Salle op een veilige, pedagogische en verantwoorde manier internet aanbieden aan de jeugdigen in overeenstemming met de juridische wetgeving, maatschappelijke risicoaspecten van internet en de complexe problematiek van de doelgroep?
Auteurs: Marieke v/d Elzen & Sanne Snijders 
Jaar: 2008

» Download het onderzoek: ‘Internet voor iedereen!

2. Computergebruik bij volwassenen met een verstandelijke beperking
Aanleren van vaardigheden met stappenplannen.
Auteur: Kim Vercaigne
Jaar: 2008

» Download het onderzoek: ‘Computergebruik bij volwassenen met een verstandelijke beperking Aanleren van vaardigheden met stappenplannen’

3. Haalbaarheidsonderzoek naar de mogelijkheden van e-learning ten behoeve van een veiliger gebruik van sociale netwerk sites door licht verstandelijk gehandicapten kinderen
Dit onderzoek is eigenlijk een onderzoek naar de effectiviteit van WillieWebwijs, maar geeft ook andere interessante informatie over wanneer en waarom e-learning effectief kan zijn bij deze doelgroep.
Auteur: Jan Udes
Jaar: 2010
Nuttig voor: mensen die onderzoek doen.

» Download het onderzoek: ‘Haalbaarheidsonderzoek naar de mogelijkheden van e-learning ten behoeve van een veiliger gebruik van sociale netwerk sites door licht verstandelijk beperkte kinderen’

4. De virtuele wereld als belevingswereld van mensen met een licht verstandelijke handicap
Dit onderzoek gaat vooral over creatieve therapie, maar biedt wat interessante invalshoeken voor iedereen die met deze doelgroep werkt en te maken heeft met het thema.
Auteur: Jitske Marja van Groenland
Jaar: 2010
Nuttig voor: mensen die onderzoek doen & creatief therapeuten.

» Download het onderzoek: ‘De virtuele wereld als belevingswereld van jongeren met een licht verstandelijke handicap

5. Zorg op afstand, bestaande techniek voor nieuwe doelgroepen.
Bij dit onderzoek is ook een mooie film verschenen. Niet online te vinden, maar wel bij Cordaan te bestellen.
Jaar: 2011
Nuttig voor: Mensen die zich bezighouden met online hulpverlening aan deze doelgroepen.

» Download ‘Zorg op afstand, bestaande techniek voor nieuwe doelgroepen’

6. Onderzoek naar de risico’s van online communicatie bij jongeren met een licht verstandelijke beperking
Een onderzoek dat deel uitmaakt van een groter onderzoek naar mediawijsheid. Voor de geïnteresseerde lezer leuk om te lezen. En voor mensen die onderzoek doen naar dit thema een must!
Auteur: Het totaal onderzoek ‘Meten van mediawijsheid’ is een samenwerking van 6 partners. Het deelonderzoek ‘Risico’s van online communicatie bij jongeren met een lvb’ is uitgevoerd door Sanne van der Hagen en Wendy Meijers.
Jaar: 2011
Nuttig voor: mensen die onderzoek doen.

Zie ook:
» Bekijk alle informatie over het project

» Download het onderzoek: ‘Meten van mediawijsheid: een studie naar een raamwerk, meetmiddelen en toepassing hiervan’ (blz 104-159)

7. Jongeren met een licht verstandelijke beperking en seksuele gezondheid
Een onderzoek naar seksuele gezondheid. Internet is hier niet het hoofdonderwerp, maar in het onderzoek wordt wel duidelijk welke rol het internet speelt in de seksuele gezondheid van deze groep mensen.
Auteur: Marieke Hofman
Jaar: 2012
Nuttig voor: Begeleiders, seksuologen en onderzoekers.

» Download het afstudeeronderzoek in opdracht van Sense Noord Nederland: ‘Jongeren met een lichte verstandelijke beperking en seksuele gezondheid’

8. Mogelijkheden voor een verantwoorde participatie van licht verstandelijk gehandicapten op het gebied van internet
Een uitgebreid onderzoek met als belangrijke vraag: Op welke wijze kunnen wij cliënten begeleiden bij verantwoord gebruik maken van internet?
Auteur: Hilma Prins
Jaar: 2012
Nuttig voor: begeleiders en mensen die onderzoek doen.

» Download het praktijkonderzoek: ‘Mogelijkheden voor een verantwoorde participatie van licht verstandelijk gehandicapten op het gebied van internet’

9. Samen Wijzer: een mediakompas voor hulpverleners en jongeren
In dit onderzoek staat de volgende vraag centraal: Wat is de visie van Vitree op mediagebruik van jongeren en hoe kunnen hulpverleners binnen de 24-uurs instellingen jongeren begeleiden bij mediagebruik op sociaal en praktisch gebied? Bijzonder aan dit onderzoek is dat ze een brug maken tussen onderzoek en praktijk. Het onderzoek leidt tot praktische handvatten voor zowel hulpverleners als jongeren.
Auteurs: Anne van Dolderen, Judith Eijgelaar, Danita Grasdijk en Joyce van der Plas
Jaar: 2012
Nuttig voor: begeleiders (Handleiding voor hulpverleners), mensen met een beperking (werkmap voor jongeren) en mensen die onderzoek doen (onderzoeksverslag).

Zie ook:
» Handleiding voor hulpverleners
» Werkmap voor jongeren 

» Download het onderzoek: ‘Samen Wijzer – een mediakompas voor hulpverleners en jongeren’

10. Maakt internet ons asociaal? Online hulpverlening voor het uitbreiden van netwerken bij personen met een verstandelijke beperking
Er is een onderzoeksverslag gemaakt én een inspiratiebundel onder de titel ‘Vrienden maken op het internet. Online netwerkontwikkeling voor personen met een verstandelijke beperking.’ Ook hier is op zinvolle wijze een brug gemaakt tussen onderzoek en praktijk. 
Auteurs: Sara Garcia, Tina Smets, Britt Penders, Dorien Nouwen en Vicky Swers
Jaar: 2012
Nuttig voor: begeleiders (inspiratiebundel & onerzoek) & mensen die onderzoek doen.

» Download het onderzoek: ‘Maakt internet ons asociaal? Online hulpverlening voor het uitbreiden van netwerken bij personen met een verstandelijke beperking’
» Download de inspiratiebundel

11. World, Wide, WAT?!
Onderzoek naar de omgang van licht tot matig verstandelijk beperkten met sociale media op internet en hun behoefte aan begeleiding in het gebruik van sociale media op internet.
Auteur: Nicole van Vliet
Jaar: 2012
Nuttig voor: begeleiders en beleidsmakers.

» Download het onderzoek: ‘World, Wide, WAT?!

12. e-Inclusie – Benutten van kansen in de digitale samenleving 
In dit onderzoek wordt er vanuit veranderkundig perspectief gekeken hoe e-Inclusie een plek kan krijgen in de dagelijkse werkpraktijk. Daarnaast wordt er vanuit meerdere perspectieven de urgentie benadrukt van e-Inclusie binnen de maatschappij. Bijzonder aan dit onderzoek is de betrokkenheid van alle partijen – verwanten, professionals, het beleidsniveau en natuurlijk de cliënt zelf. Al deze partijen hebben een plek gekregen in het onderzoek. Het benadrukt het belang van een bottom-up benadering bij de implementatie van nieuwe werkvormen. 
Auteur: Tim-Robert van Lieshout
Jaar: 2012

» Download het onderzoek: ‘Benutten van kansen in de digitale samenleving’

13. Sociale media & LVB
Onderzoek naar de positieve en negatieve effecten van sociale media bij mensen met een licht verstandelijke beperking.
Auteurs: Dekker, M.; Scheepers, L.; Veld op ‘t, D.
Jaar: 2013
Nuttig voor: begeleiders van mensen met een licht verstandelijke beperking, beleidsmakers en onderzoekers.

» Download het afstudeerwerkstuk: Onderzoek naar de positieve en negatieve effecten van social media bij mensen met een licht verstandelijke beperking
» Download de aanbevelingen

14. Online ondersteuning in het dagelijks functioneren van cliënten met chronisch psychiatrische problematiek of een verstandelijke beperking.
Een mooi kleinschalig onderzoek door Pameijer. Conclusie: het werkt, maar er is nog heel veel werk te doen.
Jaar: 2014
Nuttig voor: Mensen die zich bezighouden met online hulpverlening aan deze doelgroepen.

» Download het onderzoek: ‘Online ondersteuning in het dagelijks functioneren van cliënten met chronisch psychiatrische problematiek of een verstandelijke beperking: een haalbaarheidsstudie in de dagelijkse praktijk’

15. Gebruik iPads voor vrijetijdsbesteding mvb & evb
Kan een iPad een geschikt middel zijn voor het zelfstandig vermaak van mensen met een matig tot ernstig verstandelijke beperking? Handig dat er ook lijsten met suggesties voor apps zijn bijgevoegd.
Jaar: 2014
Nuttig voor: Begeleiders van mensen met een mvb en evb (ernstig verstandelijke beperking en matig verstandelijke beperking).

Zie ook:
» Lijst met aanbevolen apps voor iPad
» Lijst met aanbevolen apps voor Android 

» Download onderzoeksverslag: ‘Kan een iPad een geschikt middel zijn voor het zelfstandig vermaak van mensen met een matig tot ernstig verstandelijke beperking?’

Dit artikel verscheen eerder op Noxqs.nl.